Kömür Karası Bir Ölüm: Soma

13 Mayıs 2014’te Manisa’nın Soma ilçesindeki kömür madeninde çıkan yangında 301 madenci hayatını kaybetmişti. Son yıllardaki en büyük madencilik kazası olarak kayıtlara geçen bu kazanın görüntüleri hala hafızalarımızdan silinmedi.

Soma, Türkiye tarihinin en fazla can kaybı ile sonuçlanan maden kazası olarak kayıtlara geçti. Şöyle ki; kazada hayatını kaybedenlerin sayısı, ülkemizde son beş yılda gerçekleşen iş kazalarındaki ölümlerin toplamına eşit düzeydeydi.

Tüm dünyada olduğu gibi madencilik, doğası gereği bilgi, deneyim, uzmanlık gerektiren bir iş kolu. Bu anlamda iş güvenliği açısından riskli ve sürekli denetim gerektiren bir sektör olduğu için alınan tedbirlere harfiyen uyulması gerekiyor.

Türkiye’de madencilik sektöründeki iş kazaların nedenlerini yaşanılan pratiklerin ışığında başlıklar altında toplamak istiyorum. Bunlardan en önemlisi vahşi kapitalizm koşullarında daha fazla kar amacıyla iş güvenliği ve işçi sağlığının göz ardı edilmesidir.

Patronlara sağlanan teşviklerle her ne pahasına olursa olsun üretimin arttırılması ve maksimum karın hedeflenmesiyle yakından ilgili. Durum böyle olunca da yasalardaki iş ve işçi güvenliği ile ilgili maddelerin uygulamada esnetilerek, işçilerin çağdışı koşullarda çalıştırılması söz konusu.

Yani her şey kağıt üzerinde yazılı ama madencilik sahalarında yer altında patronların güdümündeki dayıbaşıların (ırgat başı) dayattığı ilkel çalışma koşulları geçerli.

Yukarıda değindiklerim, bütünsel anlamdaki genel sorunlar. Konuyu, maden sahaları özelinde iş güvenliği uzmanlarının raporlarına göre tespit edilen eksikliklere değinerek açıklamak istiyorum.

  • 1-Maden ocaklarında mekana uygun, yeterli havalandırma sisteminin ve erken uyarı sisteminin bulunmaması.
  • 2-Yer altında yeterli havalandırma sisteminin olmaması içerde gaz birikimine yol açmakta.
  • 3-Soma’da ocaktaki gaz ölçümlerini yapacak sistemin olmaması nedeniyle içerde biriken CO gazı, ölümlerin bu kadar fazla olmasına yol açmıştır.
  • 4-Olağanüstü durumlarda işçilerin tahliyesi için yeterli tahliye alanlarının bulunmaması
  • 5-Grizu tehlikesi olan ocaklarda AlSz, kendinden emniyetli elektrik donanım ve devre kesici sistemin yasal zorunluluklara rağmen hayata geçirilmemesi.
  • 6-İş güvenliği konusunda işçilere herhangi bir sorun halinde nasıl davranacakları konusunda yeterli eğitimin verilmemesi.
  • 7-Maden ocaklarında ilkel şartlarda çalışmanın dayatılması, evrensel demokratik bir hak olan sendika kurma ve örgütlenme özgürlüğünün kısıtlanması.

Yine bu bilgiler ışığında Soma’daki faciaya dönersek kazanın 6. yıl dönümünde hayatını kaybeden 301 madenci yapılan etkinliklerle anıldı.

Basında, Soma davası olarak bilinen yasal süreçte son infaz yasasındaki değişiklikle 4 tutuklu sanığın da serbest bırakılmasıyla katliamla ilgili tutuklu sanık kalmadı. Böylece ülkedeki bütün iş kazalarında olduğu gibi olayın sorumluları küçük bir ceza ile kurtuldu.

Madenci yakınlarından Zeher Duman yaşanan adaletsizliği : ”Çocuğunun baba deyişini duyamadan vefat etti. Nerede bu devlet? Bütün davalara gittik. Benim çocuğum 26 yaşındaydı. Bir şeyine doymadan gitti. Bu muydu onun için adalet?” (1) diyerek yaşadığı adaletsizliği yüreği analar, yakınlar adına ifade etti.

Evet, Soma acı bir yaşanmışlık olarak duruyor karşımızda. Vahşi kapitalizmin daha fazla kar hırsıyla 301 madenciyi bile bile ölüme gönderdiği katliamın 6. yıl dönümü bugün.

Sorumluların bayram ettiği, yoksulların ekmek kavgası uğruna canlarını kaybettiği gün.

Asıl adaletin gerçekleşeceği günleri hasretle bekliyoruz.

Her 13 Mayıs’ta olduğu gibi sevgi ve özlemle anıyoruz yitirdiklerimizi.

Kaynakça :

(1) https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/soma-faciasinin-6-yili-bu-muydu-adalet-5812119/

(2) http://www.aljazeera.com.tr/gorus/soma-faciasi-ve-temel-bir-sorun-olarak-guvenligi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s